Het Schwulesmuseum, in het Nederlands het homomuseum, is een plek dat een beetje verstopt is in Berlijn. Het ligt niet tussen alle toeristische hoogstandjes als de Brandenburger Tor of Tiergarten, maar het is wel vrij makkelijk te vinden. Er hangen géén grote regenboogvlaggen voor de deur, maar een bescheiden bordje geeft aan dat je goed zit.

Stefan Thiel
Een vrij nieuwe expositie in het museum zijn de werken van Stefan Thiel. Hij fotografeerde 100 verschillende mannen en maakten van hun schaduwen unieke portretten. Ze hangen in vijf rijen aan een muur. Op het eerste gezicht lijken ze allemaal erg op elkaar, maar als je beter kijkt zijn het toch verschillende personen op de foto’s. Ze hebben één ding met elkaar gemeen: ze hebben allemaal hun broek op hun enkels. Je ziet verder niet veel van hen, want door hun schaduwen zie je alleen de silhouette van de mannen.

Aan een andere muur hangt nog meer werk van Thiel. Dat zijn de meer excentrieke foto’s. Weer zijn het silhouetten en schaduwen van verschillende personen, maar dit keer zijn ze in actie of dragen ze andere kledingstukken. Op het meest linkse werk zie je een naakte man met een Batman masker op zijn hoofd en verschillende kettingen in zijn hand. En hij is opgewonden.

Oorlog en lesbo’s
De werken van Stefan Thiel zijn niet de enige kunstwerken waarop veel naakt te zien is. In de rest van het museum hangt meer werk met naakte mensen, of intieme foto’s of schilderijen. Tussen al die werken is een kleine ruimte met rode muren. Op een van die muren staan veel namen van homoseksuele slachtoffers in de Tweede Wereldoorlog. In het midden ligt een gouden bal: een gedenkteken voor alle lesbiennes die zijn gestorven tijdens de oorlog. Het is kleine ruimte en er hangen niet veel werken, maar het blijft toch indrukwekkend om de foto’s en verhalen van onderdrukte mensen te zien.

In een andere ruimte hangen allerlei kunstwerken van en over lesbo’s. Aan de muur naast de deur hangen 16 foto’s van ‘Butch’ dames. Butch is een stijl waarin veel “mannelijke” trekken zitten: kort haar, altijd broeken en mannenshirts en vaak een stoer uiterlijk. Op de foto’s zijn gewone dames afgebeeld: er hangen o.a. een buschauffeur, boks instructrice en een pastoor tussen. Dat maakt de foto’s zo bijzonder, want al deze normale dames hangen toch maar in een museum.

Feministische films
Het homomuseum is niet alleen een plek voor LHBT+ kunstenaars, maar ook feministen krijgen een plek. Tegenover de lesbo-ruimte is een klein filmtheatertje gebouwd. Met een koptelefoon op kun je meeluisteren en kijken naar de korte films, die allemaal uitmaken van een project genaamd 12 Moons. Een van die films is ‘Das Loch’ (1993), gemaakt door Julia von Randow en Lisa von Treskow. De film bestaat uit vijf korte hoofdstukken, waarin verschillende mensen iets vertellen over gaten. Denk aan: een confettimaker, iemand die verteld over een Chinese mythe waarin wordt verteld dat ieder mens 7 gaten heeft en een theorie waarin de aarde een holle bol is en wij aan de binnenkant van die bol leven (“Dat verklaart de zwaartekracht”).

Niet alleen voor gays
Het museum is voor iedere kunstliefhebber wel geschikt. Er zijn verschillende vormen van kunst te vinden en ieder kunstwerk vertelt haar eigen verhaal. Tenzij je niet van naakte mensen houdt en liever geen piemels ziet, dan kun je beter een ander museum bezoeken.

Tekst: Eileen Bosch